Privébezit van exotische dieren: positieflijst

Wat is een positieflijst?

Een positieflijst is een lijst van diersoorten die geschikt en toegestaan zijn als huisdier. Diersoorten die niet op die lijst staan, zijn automatisch verboden om te houden, of alleen onder zeer specifieke voorwaarden of met een ontheffing. Een positieflijst is een eenvoudig te handhaven instrument om de meeste ongewenste gevolgen van het houden van en de handel in exotische dieren te voorkomen.


Het probleem

Er zijn meer dan 200 miljoen huisdieren in Europa, variërend van zoogdieren en vogels tot reptielen, vissen en amfibieën. Veel van deze diersoorten, in het bijzonder exotische dieren, zijn helemaal niet geschikt om in gevangenschap te leven, met ernstige dierenwelzijnsproblemen tot gevolg. Bovendien kan het een gevaar opleveren voor het milieu en zelfs voor de gezondheid van de mens en andere diersoorten. Exotische dieren als huisdier houden heeft dus grote, negatieve consequenties op uiteenlopende vlakken.

AAP wordt op dagelijkse basis geconfronteerd met de problemen die het gevolg zijn van de handel in exotische dieren. Eigenaren willen van hun huisdier af, omdat de aanschaf een slecht doordachte, impulsieve aankoop was, zonder zich van tevoren goed te laten informeren. Deze situaties zijn op hun beurt een rechtstreeks gevolg van ontbrekende of onvolledige wet- en regelgeving. Er is een situatie ontstaan waarbij de vraag naar opvang structureel beduidend hoger ligt dan de feitelijke capaciteit van opvangcentra. In 2017 ontving AAP 701 aanvragen voor opvang, terwijl wij ‘slechts’ 136 dieren konden plaatsen. 

Cervello uit Spanje

PositieflijstDe oplossing: positieflijsten

Er zijn diverse manieren om het houden en verkopen van exotische huisdieren in Europa te reguleren, maar een positieflijst (ookwel huisdierenlijst) is de meeste effectieve. Gezien de reële risico's die deze diersoorten voor de gezondheid van mensen en andere dieren met zich meebrengen, is het cruciaal dat er een positieflijst voor zoveel mogelijk EU-landen wordt opgesteld.

AAP en Eurogroup for Animals werken samen met lokale partners aan de 'Think Positive!' campagne, die pleit voor positieflijsten in heel Europa. We informeren beleidsmakers en het publiek over de noodzaak voor en het voordeel van een positieflijst en dragen praktische oplossingen aan en bieden hulp bij het uitvoeren hiervan.

Diverse criteria zouden in ogenschouw genomen moeten worden bij beoordeling op geschiktheid om te komen tot een gedegen positieflijst, zoals:

  • Welzijn en gezondheid van het dier
  • Risico van invasiviteit en andere schade bij ontsnapping of vrijlating
  • Gevaar voor de volksgezondheid en veiligheid
  • Risico's voor de soortbescherming
  • Kosten verzorging

Het Europese Hof van Justitie heeft de positieflijst verklaard tot rechtsgeldig middel om de handel in exotische huisdieren te reguleren, op voorwaarde dat dit gebeurt op basis van objectieve, niet-discriminerende criteria.

Tot nu toe hebben drie EU-lidstaten, België, Nederland en Luxemburg, formeel positieflijsten opgesteld, met veel andere landen in verschillende stadia van het wetgevingsproces om ook dat doel te bereiken. Onderstaande kaart geeft meer informatie over de stand van zaken per land.

Op weg naar steeds meer Positieflijsten in Europa

Wetgeving met betrekking tot invasieve, uitheemse diersoorten

De Europese Unie werkt aan de afronding van wetgeving omtrent invasieve uitheemse soorten. Dieren en planten met een hoog risico op invasiviteit en bedreiging van de biodiversiteit zijn binnenkort niet langer toegestaan binnen de EU. Deze wetgeving is een welkome stap, omdat het lidstaten die werken aan een positieflijst voor huisdieren voorziet van informatie die nodig is om diersoorten te beoordelen op het aspect van invasiviteit. Invasiviteit is een van de criteria die worden gebruikt om de geschiktheid van diersoorten als huisdier te beoordelen. Het is nu duidelijk dat de soorten die op de EU-lijst van invasieve uitheemse soorten staan, die eigenlijk een negatieflijst is, in de toekomst niet meer mogen worden verhandeld of als huisdier gehouden, en daarom ook nooit op een toekomstige positieflijst mogen staan. AAP verwelkomt dat de EU preventie als primaire uitgangspunt noemt, omdat ‘uitroeiing’ en ‘beheer’ onherroepelijk veel stress en pijn voor de dieren met zich meebrengen. Preventie is ook de basis achter onze campagne voor het instellen van Positieflijsten.