De beelden van de jonge Japanse makaak Punch uit de Japanse Ichikawa Zoo die de afgelopen weken rondgingen, maakten recent veel los. Ze lieten zien dat jonge apen soms worden verstoten door hun moeder, bijvoorbeeld door gebrek aan ervaring. In het wild wordt dit vaak opgelost doordat andere dieren uit de groep zich over het jong ontfermen, maar bij dieren in gevangenschap kunnen de gevolgen enorm zijn.
Bij AAP krijgen we ook regelmatig jonge dieren die het op jonge leeftijd zonder hun moeder moeten zien te stellen. Niet omdat ze zijn verstoten, maar omdat ze slachtoffer werden van illegale handel in exotische huisdieren en bij hun moeder werden weggeroofd. De gevolgen van het opgroeien zonder moeder, zijn groot.
Grote impact op de ontwikkeling
Veel jonge dieren die slachtoffer worden van de illegale handel worden al na enkele dagen of weken bij hun moeder weggehaald. Dat veroorzaakt ernstige sociale en emotionele schade. Wetenschappelijk onderzoek én onze dagelijkse praktijk laten zien dat jonge primaten die zonder moeder opgroeien, een grote kans hebben op het ontwikkelen van afwijkend of stereotype gedrag, zoals bijvoorbeeld zelfbeschadiging. Deze gevolgen kunnen een leven lang doorwerken. Daarom is het heel belangrijk dat deze dieren zo snel mogelijk worden geïntroduceerd met soortgenoten. Maar voordat dat kan, moeten ze eerst medisch worden onderzocht.
Stap voor stap socialiseren
Bij zeer jonge dieren biedt AAP in de beginfase vaak een knuffel of deken aan als tijdelijke emotionele steun. Zodra het dier medisch gezond is, begint het socialisatieproces en zoeken we een geschikte pleegmoeder om het dier aan te koppelen. Dat gebeurt in speciaal ontworpen verblijven waar dieren elkaar rustig en stapsgewijs aan elkaar worden voorgesteld. Een pleegmoeder geeft een jong niet alleen moederliefde en warmte, maar leert een jong ook sociaal gedrag. Iets wat erg belangrijk is voor een gezonde ontwikkeling en toekomstig leven in een groep.
Meerdere jonge dieren
AAP heeft in korte tijd meerdere jonge primaten opgevangen die te vroeg van hun moeder zijn gescheiden, zoals de jonge berberaap Chitto die in Duitsland als huisdier leefde, berberaap Lu die in Frankrijk op straat werd aangetroffen en de jonge chimpansee Giggi die op Sicilië als huisdier leefde. Zij hebben allemaal intensieve zorg en een pleegmoeder nodig om de effecten van hun vroege moederverlies te beperken.
Waarom een Europese positieflijst noodzakelijk is
De populariteit van exotische huisdieren en het romantiseren van primaten op sociale media zorgen nog altijd voor vraag naar deze dieren als ‘huisdier’. En dat terwijl het houden van primaten in veel Europese landen verboden is. Een Europese positieflijst, waarin precies staat welke exotische dieren wél geschikt zijn om te houden, kan voorkomen dat jonge apen slachtoffer blijven worden van illegale handel en een triest leven als huisdier tegemoet gaat. AAP blijft zich hier dan ook voor inzetten!Eva Schippers, gedragsbioloog en hoofd Opvang en Rehabilitatie bij AAP, werd onlangs door het AD geïnterviewd over Punch. Lees het artikel hier terug.
